|
Bilatu |
|
|
 |
|
|
|
25.
urteurrena |
JON
OLAIZOLA |
|
| |
|
|
|
1. Baloia eskuan hartzea ez da bekatua |
Liburuko
lehenengo atal hau, antropologia kutsukoa
da; Gipuzkoa sakoneko Urola bailara itxi
honetan, baloia eskuan hartu eta saskira
begiratzen ausartu ziren estreinako gizaki
haien ibilerak aurkeztu nahi dira. Eta,
hain zuzen ere, gaur egungo saskibaloiak
-eta bizitzak, oro har- duen erosotasunetik
begiratuta, kutsu surrealista nabarmena
darien hamaika pasarte biltzen dira aurreneko
atal honetan.
Aztarna guztiek diotenez, 1960. hamarkadaren
hasieran eman ziren Urola bailaran saskibaloian
federatuta jokatzeko lehenengo tentaldiak.
Sasoi hartan ere futbola zen bailarako kirol
federatu nagusia. Gaur horrek berdin jarraitzen
duela bistakoa da, baina bada desberdintasun
garrantzitsu bat egun kirolak gurean bizi
duen egoerarekin alderatuta; alegia, orduan
futbolean federatuta jokatzeko aukeratuak
izaten ez ziren mutilek oso aukera txikia
zutela federatutako beste kirol batean aritzeko.
Mutilen egoera horrelakoa bazen, nesken
egoera askoz larriagoa zela zer esanik ez,
eskoletatik kanpo ez baitzen pentsatu ere
egiten neskek kirola egiteko mutilen eskubide
berbera dutela.
|
|
|
2. Eskolarteko txapelketatik Hirugarren
Mailara |
Iraurgi
sortu zenetik, Urola bailarari egin dizkion
ekarpenetan bi azpimarratu behar dira.
Lehena, Urola bailarako eskolarteko kirola
bultzatzen izan duen ardura; hau da, 1980.
hamarkadatik haurrak kirol mundura sartzearen
alde egin den lana. Eta bigarrena, hein
handi batean eskolarteko kirola sustatzeak
ekarri zuena, eta zuzenki Iraurgiren helburuen
artean ez zegoena: hain zuzen, Iraurgik
bailarako emakumeak kirol mundura sartzen
izan duen garrantzia. Sasoi batean futbola
zen mutilentzako kirola, eta neskek egin
zezaketen guztia mutilek futbolean nola
jokatzen zuten ikusten egotea zen. Bailaran
saskibaloia jokatzen hasi zenean, neska
batzuk urratsa aurrera egitera eta galtza
motzak janztera ausartu ziren. Gerora,
eskolarteko txapelketak antolatzen hasi
zirenetik, neskek saskibaloiaren aldeko
apustua egin zuten. Zergatik? Gipuzkoa
sakonean neskek egina zuten kirol bakarra
saskibaloia zelako. Eskolarteko txapelketak
gorpuzten hastear ziren.
Egiari fidel izateko, aitortu beharra
dago, eskolarteko txapelketetan saskibaloian
neskek bakarrik izena ematen zutenean,
Iraurgiko zenbaitzuei ez ziela grazia
handirik egiten. Gerora, pixkanaka-pixkanaka,
saskibaloia indartzen joan zen neurrian,
mutilak ere hasi ziren sentikorragoak
egiten saskibaloiarekiko.
Gaur egun ez da entzuten saskibaloia nesken
kirola denik, edo garai batean esaten
zen bezala, neska-mutilena. Kirolaren
ikuspegi banatzaile hura zegoenetik, gauzak
asko al-datu dira zorionez, eta neskak,
mutilak bezalaxe, atletismoan, txirrindularitzan,
igerian, futbolean... aritzen dira; hori
bai, zoritxarrez beti bigarren maila batean.
|
|
|
3. Azkenean, estalpean jokatzeko lekua |
Iraurgiko
talde seniorra 1982-83 denboraldian Hirugarren
Mailara igo zen, eta aro berri bati hasiera
eman zion: aurrerantzean talde seniorreko
jokalariak entrenamendura kaleko arropekin
joan ahalko ziren, poltsan entrenatzeko
arropak, toalla, xaboia eta txankletak
zituztela, entrenatu ondoren etxetik kanpo
dutxatzeko.
Hirugarren Mailan jokatzeko beharrezkoa
zen estalitako jolastoki bat izatea. Oraindik
ez zegoen kiroldegirik ez Azpeitian, ez
Azkoitian. Egia esan, sasoi hartan oso
herri gutxi ziren kiroldegia zutenak;
hirian beste kontu bat zen. Baina euskaldunok
saskibaloia moldatua genuen hemengo kirol
ohituretara, hainbat herritan frontoietan
jokatzen zelako; beharrak eskatuta, ez
inolako helburu antropologikoengatik.
Iraurgikoentzat estalitako jolas-eremu
bat izateko aukera argiena Izarraitz frontoian
jokatzea zen; aurretik eginak ziren han
jokatzeko eskariak, baina jabego pribatukoa
izanik, beti ezezkoa jaso izan zen.
Bistakoa zen Iraurgiren proiektua sendoa
zena, eta, gainera, gero eta jende gehiago
mugitzen zuen. Miguel Angel Zendoia Azpeitiko
Udaleko kirol zinegotziak ireki zizkion
Iraurgiri Izarraitzeko ateak, eta erabakigarria
izan zen hark Iraurgirengan agertu zuen
konfiantza. Azkenik, lortu zen talde seniorrak
frontoian entrenatu eta jokatzeko baimena.
Egia esan, urte batzuk geroago Azpeitiko
Kiroldegian jokatzeak baino ilusio handiagoa
sortu zuen horrek. Atzean geratu ziren,
ikuslerik gabe, esku izoztuak berotzeko
ahal zen lekuan sartzen zireneko garaiak...
Hala ere, talde seniorrak ez beste ekipo
guztiek sabairik gabe jarraitzen zuten,
eta hori oztopo nabarmena zen hasiera-hasieratik
maila tekniko egokia lortzeko.
|
|
|
4. Kiroldegiko aroa: gozoa bezain larria |
Iraurgik
1990. hamarkadan aro berri bati hasiera
eman zion: kiroldegien aroari; Azkoitiak
eta Azpeitiak kiroldegia ireki berri zutelako.
Esan daiteke Iraurgik bere sorreratik
planteatu zituen helburuak mamituak zituela:
hastapenetan, saskibaloian non jokatua
ez zuen lagun taldea hark, gerora eskolarteko
saskibaloia lantzeko erabakia hartu zuenak,
urteetako lan jarraituaren ondorioz erakundeetatik
zegokion erantzuna irabazia zuen. Kirol
proiektua inoiz baino indartsuago zegoen;
zortzi talde federatu izatera iritsi zen
eta seniorrek Bigarren Mailan lau urte
egin zituzten. Baina Iraurgiko sendikoak,
bakanka, urruntzen hasiak ziren, bizitzako
gora-beherak medio. Ondorioz, klubeko
antolakuntza desegituratze aro batean
amildu zen. Zuzendaritzako pisu handiena,
dena ez esateagatik, Joseba Olazabal Txorrotxa-ren
eskuetan utzi zen, eta Xubik kirol arloaren
zama hartu zuen.
Behin 1997az geroztik, jokalariak zuzendaritzarik
gabe aurrera egin beharrean aurkitu ziren;
kluba, hastapeneko egoera berean zegoen.
Iraurgik historiako unerik larrienak bizi
ondoren, urte batzuk klubetik urrundutako
zenbait itzuli egin ziren, beren bizitzan
hain garrantzitsua izan den kirola euren
haurrek gozatzeko parada izateko.
|
|
|
5. Talde lana, lan taldean egiten dene |
Batzuk
jendaurrean gehiago azaltzen dira, eta
badirudi haiek egiten dutela lanik gehien.
Batzuetan hala izaten da. Beste batzuk
ez dira horrenbeste azaltzen, baina haietako
batzuk ezinbestekoak izaten dira. Iraurgin
ere gertatu da hori, herrira begira lana
egiten duen elkartea izanik. Bakoitzak
daki norberak zer egin duen. Iraurgik
dakiena da jende askok egin duela lan
klubaren alde.
Eta horregatik bete ditu klub honek 25
urte. Aurreko lau ataletan Iraurgiren
historia kontatu da, argazki eta guzti.
Baina argazki horietan (horrenbeste) azaltzen
ez den jendea ere ibili da lanean, gehiago
edo gutxiago, hobeto edo okerrago, baina,
azken batean, lanean. Eta herrigintzan
ari den erakunde batentzat horrek balio
du: talde lana, lan taldean egiteak. Bosgarren
atal honetan hain agerikoak ez direnak
ageri dira, baita une esanguratsu eta
berezi batzuk ere.
|
|
|
| |
|
